Cổ phiếu bị làm giá thường thể hiện những dấu hiệu bất thường trên thị trường, chẳng hạn giá tăng chóng mặt trong thời gian ngắn, thanh khoản cao bất thường, trong khi chất lượng tài sản hoặc kết quả kinh doanh của doanh nghiệp lại ở mức khiêm tốn.

Cổ phiếu bị làm giá là gì?

Cổ phiếu bị làm giá là những mã chứng khoán bị thao túng giá bởi các nhóm nhà đầu tư chuyên nghiệp, các công ty hoặc cá nhân có kinh nghiệm, vốn lớn và mối quan hệ rộng trên thị trường. Những nhóm này sử dụng nhiều chiêu thức như tạo cung cầu giả, lan truyền thông tin sai lệch, tận dụng chênh lệch giá giữa thị trường cơ sở và phái sinh… nhằm đẩy giá cổ phiếu lên cao hơn giá trị thực nhiều lần trong thời gian ngắn. Khi cổ phiếu đạt đỉnh, đội lái sẽ bán ra để thu lợi nhuận, khiến nhà đầu tư nhỏ lẻ chịu thiệt hại.

Hành vi thao túng này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn làm méo mó thị trường và giảm niềm tin của nhà đầu tư. Mặc dù nhiều trường hợp vi phạm đã bị xử lý hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, vẫn có không ít tổ chức, cá nhân cố tình làm giá để hưởng chênh lệch lớn. Các cổ phiếu từng bị cơ quan chức năng “tuýt còi” như các mã thuộc họ Louis, FLC…

Ví dụ điển hình, cổ phiếu TGG từng giảm sàn sau khi lãnh đạo công ty bị bắt vì thao túng chứng khoán (nguồn: Yguai).

Dấu hiệu cơ bản nhận diện của cổ phiếu bị làm giá

1. Giá cổ phiếu biến động mạnh

Các cổ phiếu bị làm giá thường tăng chóng mặt, gấp 4 – 5 lần hoặc thậm chí hàng chục lần trong thời gian ngắn, mặc dù lợi nhuận doanh nghiệp rất khiêm tốn. Đội lái sẽ thực hiện chiến lược đẩy giá xen kẽ với vài phiên giảm nhẹ, thu hút nhà đầu tư nhỏ lẻ rồi bán ra ở đỉnh, khiến nhiều người bị “mắc bẫy”.

2. Thanh khoản bất thường

Nhà đầu cơ thường chọn cổ phiếu ít thanh khoản để dễ thao túng giá. Khi tạo cung cầu giả, thanh khoản sẽ tăng đột biến. Tuy nhiên, không phải tất cả cổ phiếu thanh khoản cao đều bị làm giá; đôi khi thị trường phản ứng với thông tin tốt. Nhà đầu tư nên phân tích nguyên nhân để tránh nhầm lẫn.

3. Ban lãnh đạo quá tập trung vào giá cổ phiếu

Các lãnh đạo thường đăng ký giao dịch lượng lớn cổ phiếu một cách bất thường, liên tục phát biểu về tăng trưởng cổ phiếu, hứa hẹn lợi nhuận cao. Nếu tình hình kinh doanh không sáng sủa, khả năng cổ phiếu đang bị thao túng là rất lớn.

4. Thuộc nhóm vốn hóa nhỏ

Cổ phiếu bị làm giá thường thuộc nhóm Midcap, Penny, hoặc doanh nghiệp tăng vốn nhanh chóng. Những công ty này cũng thường có lịch sử công bố thông tin thiếu minh bạch.

5. Báo cáo tài chính ghi nhận tài sản ảo

Một số doanh nghiệp chủ yếu sở hữu các khoản khó kiểm soát như phải thu, tài sản vô hình, vốn góp… Trong khi hoạt động kinh doanh chính yếu yếu kém, dòng tiền phụ thuộc vào nguồn thu không ổn định. Điều này khiến giá cổ phiếu cao hơn giá trị thực, tiềm ẩn rủi ro pha loãng.

6. Thông tin liên tục và dày đặc

Các doanh nghiệp ít tên tuổi sẽ ít được chú ý, vì vậy đội lái thường phát tán thông tin giả như dự án lớn, kế hoạch mua bán, hay sự tham gia của cổ đông lớn để định hướng dư luận. Thông tin này được lan truyền qua mạng xã hội, chatroom, email và bản tin giả. Chuyên gia chứng khoán nhấn mạnh rằng “tin mật” cho nhà đầu tư nhỏ lẻ hầu như không tồn tại, tất cả chỉ là chiêu trò của đội lái và một số môi giới thiếu đạo đức.

Lời khuyên cho nhà đầu tư

Cổ phiếu bị làm giá có thể đem lại lợi nhuận nhanh nếu mua bán đúng thời điểm, nhưng điều này rất khó thực hiện. Hầu hết nhà đầu tư nhỏ lẻ thường mua giá cao và bán lỗ.

Để tránh và giảm thiểu rủi ro, nhà đầu tư nên:

• Nghiên cứu kỹ doanh nghiệp, ưu tiên công ty minh bạch và có tiềm năng tăng trưởng.
• Không chạy theo lựa chọn của đám đông hoặc tin đồn.
• Nếu muốn thử với cổ phiếu rủi ro cao, chỉ nên phân bổ vốn nhỏ, theo dõi sát diễn biến để kịp thời “thoát hàng”.