Cổ tức là khoản lợi nhuận mà doanh nghiệp phân chia cho cổ đông, thể hiện rằng công ty đang hoạt động có lãi. Đây cũng là nguồn thu nhập thụ động dài hạn, giúp nhà đầu tư nhận lợi nhuận từ cổ phần nắm giữ mà không cần bán cổ phiếu.
Theo Luật Doanh nghiệp 2020, cổ tức là lợi nhuận ròng được trả cho cổ đông bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu. Việc chia cổ tức không chỉ phản ánh tình hình kinh doanh tích cực mà còn tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Cùng tìm hiểu yguai tiếp trong nội dung sau nhé:
Các hình thức chi trả cổ tức
1. Cổ tức bằng tiền mặt
Khi doanh nghiệp trả cổ tức bằng tiền, khoản tiền này được thanh toán bằng đồng Việt Nam và theo các quy định pháp luật. Tỷ lệ cổ tức thường được tính trên mệnh giá cổ phiếu, ví dụ 10.000 đồng/cổ phiếu, không phụ thuộc vào giá thị trường.
Ví dụ:
Ngày 6/7/2026, Công ty H. chi trả cổ tức năm 2025 với tỷ lệ 5%. Cổ đông sở hữu 1.000 cổ phiếu sẽ nhận được:
1.000 × (10.000 × 5%) = 500.000 đồng.
2. Cổ tức bằng cổ phiếu
Doanh nghiệp sẽ phát hành thêm cổ phiếu hoặc sử dụng cổ phiếu quỹ để chi trả cổ tức, tăng số lượng cổ phiếu của cổ đông mà không làm thay đổi vốn điều lệ.
Ví dụ:
Ngày 20/6/2022, Công ty H. chốt danh sách trả cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ 10:3. Cổ đông nắm giữ 1.000 cổ phiếu sẽ nhận thêm 300 cổ phiếu mới.
Ngày giao dịch không hưởng quyền và điều chỉnh giá cổ phiếu
Để nhận cổ tức, nhà đầu tư cần nắm giữ cổ phiếu trước ngày giao dịch không hưởng quyền. Sau khi chia cổ tức, giá cổ phiếu thường được điều chỉnh.
Biểu thức tính giá cổ phiếu điều chỉnh:
- P’ = (P + Pa x a +b x P + C) / …
Trong đó:
- P’: Giá cổ phiếu sau điều chỉnh
- P: Giá cổ phiếu trước ngày không hưởng quyền
- Pa: Giá cổ phiếu phát hành thêm (quyền mua ưu đãi)
- a: Tỷ lệ cổ phiếu được phát hành thêm (%)
- b: Tỷ lệ cổ phiếu thưởng (%)
- C: Cổ tức bằng tiền
Ví dụ minh họa:
Cổ phiếu Hxx có giá 22.000 đồng/cp. Ngày 30/2 là ngày giao dịch không hưởng quyền. Công ty trả cổ tức bằng tiền 5% và cổ phiếu 30%. Khi đó, nhà đầu tư nhận cổ tức bằng tiền 500 đồng/cổ phiếu, cùng 30% cổ phiếu thưởng.
Thuế thu nhập từ cổ tức
- Cổ tức bằng tiền mặt: khấu trừ 5% thuế thu nhập cá nhân. Ví dụ, cổ tức 500 đồng/cp, nhà đầu tư thực nhận 475 đồng/cp.
- Cổ tức bằng cổ phiếu: chưa cần nộp thuế ngay. Thuế 5% sẽ áp dụng khi cổ đông bán hoặc chuyển nhượng cổ phiếu.
Nhà đầu tư nên mua cổ phiếu trước hay sau chia cổ tức?
Theo chuyên gia Yguai, thời điểm mua cổ phiếu không ảnh hưởng nhiều đến chiến lược đầu tư dài hạn. Đầu tư theo cổ tức phù hợp với nhà đầu tư muốn gia tăng cổ phần và ổn định thu nhập thụ động, trong khi nhà đầu tư ngắn hạn thường khó đạt lợi nhuận cao từ cổ tức, đặc biệt là cổ tức bằng cổ phiếu.
Lưu ý trước khi mua cổ phiếu theo cổ tức:
- Kiểm tra ngày Đại hội đồng cổ đông thường niên
- Ngày giao dịch mua bán cổ phiếu không hưởng quyền
- Ngày đăng ký cuối cùng
- Tăng trưởng doanh nghiệp trong 2 quý gần nhất
- Xu hướng thị trường hiện tại
Nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định mua cổ phiếu phù hợp với chiến lược dài hạn hoặc ngắn hạn của mình.
